Jubilej 75 godina „Pravnog zbornika“ i Udruženja pravnika Crne Gore

Razoja pravne misli u Crnoj Gori

Građa objavljena na stranicama „Pravnog zbornika“ do te mjere je značajna da bolje od ičega čuva od izvrtanja činjenice i upućuje na istorijski adekvatna tumačenja pravnog života i Crnoj Gori

U izdanju Udruženja pravnika Crne Gore izašao je iz štampe jubilarni dvobroj časopisa za pravnu teoriju i praksu „Pravni zbornik“. Glavni i odgovorni urednik g. Željko Tomović, u saradnji sa redakcijskim odborom, ponudio je crnogorskoj pravnoj publici preko 25 autorskih radova iz deset pravnih oblasti, i veći broj prikaza i ogleda na ukupno 575 strana „Pravnog zbornika“.

U znak sjećanja na Dr Dragana Radinovića, ranijeg predsjednika Udruženja pravnika Crne Gore i značajnog pravnog stvaraoca, „Pravni zbornik“ objavljuje besjedu akademika Slobodana Perovića i ponovo publikuje rad dr Radinovića „Crnogorska državnost na razmeđu milenijuma“ iz 2000. god.

Shodno karakteru jubilarnog broja redakcija je priredila veći broj dokumenata iz istorije „Pravnog zbornika“ i Udruženja pravnika Crne Gore među kojima se izdvaju dokumenti posvećeni prethodnom jubileju – 70 godina „Pravnog zbornika“ među kojima je i spisak svih crnogorskih pravnika dobirnika priznanja Udruženja pravnika Crne Gore.

Jubilarni broj "Pravnog zbornika" kao uvodni tekst donosi besjedu dr Čedomira Bogićevića, naslovljenu „Riznica crnogorske pravne baštine“ posvećenu 75 godina časopisa u kojoj, ovaj vrsni pravni stvaralac i erudita ocjenjue da „ građa objavljena na stranicama „Pravnog zbornika“ do te mjere je značajna da bolje od ičega čuva od izvrtanja činjenice i upućuje na istorijski adekvatna tumačenja pravnog života i Crnoj Gori, zbog čega je pojava „Pravnog zbornika“ u crnogorskoj pravnoj kulturi od neprocenjivog značaja,“

U dijelu posvećenom ustavnom pravu objavljena je studija akademika Mijata Šukovića, „Sadržaj, smisao i značaj osnovnih principa u Ustavu Crne Gore iz 2007. god.“, u kojoj autor na sveobuhvatan način stavlja po kritičku lupu sadržaj usvojenog konstitutivnog akta Crne Gore. U prilog motivacije budućih čitalaca prenosimo samo zadnju konstataciju koja glasi: „Ustav Crne Gore od 2007. god. Izrađen je po mjeri „politički mogućeg u vremenu kada je izrađen i donesen.“ Vremenu u kojem volja političkih činilaca nije omogućila da se dosegne mjera naučno i stručno mogućeg“.

U drugom tematskom djelu posvećenom – građanskom pravu prof. dr Zoran Rašović se, kroz autorski tekst, bavi pitanjem svojinskih prava stranih lica, kroz analizu važećih, uporednih i mogućih rješenja pravnog uređenja prava stranaca na nepokretnostima. Milovan – Mušo Šćepanović tretira pitanje zemljišno–knjižnog sistema u Crnoj Gori, a Dušanka Ćetković obrađuje autorske ugovore naglašavajući da „autorsko pravo jeste jedno jedinstveno pravo gdje su imovinskopravni i lični elementi najuže povezani“.

U dijelu posvećenom – ljudski pravima novi broj „Pravnog zbornika“ donosi vrijedne radove Budimira Šćepanovića na temu „Položaj i uloga Zaštitinika ljudskih prava i sloboda u Crnoj Gori, s osvrtom na zaštitiu manjinskih prava“ i Slavice Bajić na temu „Pravni okvir rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori“.

Četvrti dio o međunarodnom pravu i pravu Evropske unije je brojem tekstova i obimom tema preovlađujući i tu se izdvajaju radovi doc dr Ivane Jelić koja vrlo uspješno tretira pitanje fragmentacije međunarodnog javnog prava, dr Milivoje Baletić se bavi trendovima savremene diplomatije, a mr Jadranka Vojinović usklađivanjem crnogorskog normativnog sistema zaštite podataka o ličnostima sa Direktivom Evropskog parlamenta i Savjeta. Autori iz Slovenije prof dr Aleš Galić obradjuje temu „Alternativno rješavanje potrošačkih sporova u pravu EU i u pravu država članica EU“, a Andrej Plahutnik se bavi pitanjem pravila konkurencije u EU i njenim članicama sa posebnim osvrtom na buduće obaveze kandidata za ulazak u članstvo. Autori iz Beograda prof dr Slavoljub J. Vukićević i mr Milomir Minić obradjuju pitanje radne snage u uslovima globalizacije. mr Ilija Vukčević predstavio se pravničkoj publici tekstom „Ugovor o osnivanju EU kao izovor poreske harmonizacije u okviru komunitarnog prava“.

Temu iz privredno pravne materije „Osvrt na izmjene i dopune Zakona o privrednim društvima koja se odnose na zaštitu akcionara i restruktuiranje društva“ uspješno je obradila sudija Privrednog suda u Podgorici Borjanka Zogović ističući da „izmjenama zakona nijesu obuhvaćena sva pitanja koja bi trebalo normativno unaprijediti i na koja upućuje praksa“.

Prof dr Gordana Jeknić Paović, profesor buyetskog prava priredila je tekst pod nazivom „Neki elementi njemačkog budžetskog prava- sastavljanje, donošenje budžeta i budžetska kontrola“ i čitalačkoj publici približila, izmedju ostalog, funkcionosanje i rad Računskog suda Njemačke, a mr Branislav Radulović kroz rad po nazivom „Normativni i institucionalni razvoj eksterne buyetske kontrole u Crnoj Gori“, daje prikaz nastanka i razvoja računsko-sudske revizije u Crnoj Gori.

U sedmom tematskom djelu posvećenom – upravnom pravu profesor beogradskog Pravnog fakulteta dr Stevan Lilić se bavi pitanjem uticaja sovjetske doktrine o državi i pravu na našu teoriju upravnog prava, a dr Dražen Cerović priredio je tekst po nazivom „Javna uprava i pralament – pojam, položaj, ovlašćenja i medjusobni odnosi“ u kojem kao zaključne konstatacije navodi: „nadgledanje javne uprave od strane parlamenta, dodatni je vid kontrole, čiji se modeli, principi i instrumenti stalno moraju inovirati, kako bi bili djelotvorniji i predstavljali adekvatan kontra-balans tendenciji porasta izvršne, odnosno upravne“.

Prof dr Đorđije Blažić, vrstan poznavalac lokalne samouprave, priredi je tekst pod nazivom „Teritorijalna organizacija u novom zakonodavstvu Crne Gore“ i upućuje da bi novim zaknom, koji je u pripremi, trebalo ustanoviti teritorijalnu organizaciju Crne Gore uz puno uvažavanje Evropske Povelje o lokalnoj samoupravi.

U devetom tematskom djelu posvećenom – krivičnom pravu doc. dr Velimir Rakočević vrlo uspješno obradjuje temu „Etiologija i fenomenologija korupcije“ a mr Aleksandar Ivanović bavi se pitanjem forenzičkih istraživanja u Crnoj Gori citirajući aksiom da „materijalni dokaz na sudu nije sam trag nego mišljenje vještaka o tom tragu“.

U završnom dijelu posvećenom istoriji prava prof. dr Ljiljana Jokić priređuje tekst posvećen Opštem imovinskom zakoniku za Knjaževinu Crnu Goru tretirajuću opšta obilježja i značaj, a Milovan Mušo Šćepanović Opšti imovinski zakon posmatra u svijetlu sudske prakse. Dr Savo Marković se predstavio autorskim tekstom po nazivom „Razvoj ideje slobode zavještanja u zakonodavstvu istočnih despotija“, a dr Krsto Nikolić obradjuje temu prava vlasništva nad ljudskim tijelom u svijetlu 40 godina Opšteg zakona o anatomskom poklonu (UAGA).

Jubilarni dvobroj „Pravnog zbornika“ donosi još i prikaze novih knjiga, pa tako prof dr Stevan Lilić predstavlja rad grčkog autora Epaminondas Spiliotopoulosa „Greek administrative lanj“, a mr Branislav Radulović priredio je prikaz najnovije knjige prof. Dr danila Aleksića „Osnovi javnih finansija“.

Posebnu cjelinu „Pravnog zbornika“ čini HRONIKA UDRUŽENjA u kojoj su posebno za ovu priliku publikovani deklaracije, stavovi, preporuke i saopštenja Udruženja pravnika Crne Gore medju kojim se posebno izdavaju Deklaracija o ustavnom uredjenju Crne Gore za DžDžI vijek iz 2001. god. i Deklaracija o nezavisnosti i medjunarodnom subjektivitetu Crne Gore od 27 aprila 2006. god.

Danas, u prilog novom dvobroju "Pravnog zbornika", sa sigurnošću se može istaći da su, za 75 godine postojanja ovog časpisa, privilegiju da u njemu objavljuju svoje radove imali skoro svi istaknuti crnogorski pravnici, a da sam "Pravni zbornik" predstavlja jedan od stubova postojanja i razoja pravne misli u Crnoj Gori.

Jubilarni dvobroj „Pravnog zbornika“ štampan je u tiražu od 800 primjeraka i komercijalno se ne distribuira, već se besplatno dostavlja autorima, uvaženim kolegama, sudovima, fakultetima itd.

Bibliografija zbornika

Aktuelnošću se izdvajaju radovi iz građansko-pravne materije, buyetskog prava, međunarodnog prava i prava Evropske unije, a jubilarni broj donosi tekstove posebne vrijednosti iz oblasti ustavnog, krivičnog, privrednog i drugih grana prava.

Posebno treba istaći vanredno veliki napor Milovana Muša Šćepanovića, člana redakcije koji je izradio vanredno značajnu BIBLIOGRAFIJU „Pravnog zbornika“ od početka njegovog izlaženja 1933. god. do jubilarnog broja 2008. god. sa cjelovitim popisom svih autora i objavljenih radova.