U TOKU KONSTITUISANjE FONDA RADA U CRNOJ GORI

Garant prava stečajaca

Podgorica - Neizmirene zarade, regres, povezivanje radnog staža zaposlenih u preduzećima u stečaju tražiće se od fonda rada. Garantna institucija osnovana je odlukom Vlade, koja je izdvojila 3,2 miliona eura početnog uloga Fonda. Prema riječima v.d. direktora Duška Perovića, u toku je konstituisanje Fonda.

- Zakonom o Fondu rada, koji je usvojen 8. januara, dat je rok od 60 dana da se Fond registruje, imenuje upravni odbor i donese statut. Upravni odbor će sačinjavati četiri predstavnika Vlade, po dva iz reprezentativnog sindikata i Unije poslodavaca i jedan iz reda zaposlenih. U toku su tehničke pripreme, od sređivanja kancelarije, preko izrade sistematizacije radnih mjesta, do zapošljavanja ljudi. Radi se ubrzano. Kada se obave pripremne radnje, radnici mogu podnositi zahtjeve za namirivanje potraživanja koja nijesu dobili od preduzeća pod stečajem - ističe Perović.

Na formiranje Fonda rada u Crnoj Gori dugo se čekalo. Zakon o radu, usvojen 2008. godine, uveo je novi institut ostvarivanja prava po osnovu rada zaposlenih koji to nijesu dobili iz stečajne mase preduzeća u kojem su radili.

- Fond rada obezbjeđuje isplatu neisplaćenih potraživanja zaposlenih po osnovu radnog odnosa kod poslodavca usljed stečaja, ako potraživanja nijesu isplaćena, ili su djelimično izmirena, vodi postupak i odlučuje o ostvarivanju prava zaposlenih - objašnjava pomoćnik ministra rada i socijalnog staranja Anka Stojković.

- Fond rada, kao garantna institucija, ima ulogu izjednačavanja pred zakonom svih zaposlenih u Crnoj Gori. Poznato je da je u prethodnom periodu Ministarstvo rada isplaćivalo pomoć zaposlenima kojima je radni odnos prestao po osnovu stečaja kod poslodavca ili po osnovu tehnološkog viška. Država je pružala pomoć „žrtvama tranzicije“. Ostao je znatan broj zaposlenih koji nijesu obuhvaćeni tom pomoći. Zbog toga je zakonom o Fondu rada utvrđen izuzetak od pravila da zaposleni kojima je do dana stupanja na snagu zakona o radu prestao radni odnos kod poslodavca usljed stečaja i zaposleni za čijim je radom prestala potreba zbog tehnoloških, ekonomskih i restrukturalnih promjena, mogu pokrenuti postupak za ostvarivanje svih neisplaćenih potraživanja kod Fonda, i to u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona. Prava se ostvaruju u skladu sa aktom upravnog odbora Fonda, kojim se utvrđuju kriterijumi i način isplate potraživanja, na koji saglasnost daje Vlada - navodi Stojković. Najavljuje, kada se Fond konstituiše, biće dato obavještenje preko sredstava javnog informisanja kako bi svi zainteresovani mogli podnijeti zahtjev Fondu za ostvarivanje prava.

Prema zakonu o Fondu rada, pravo na obeštećenje imaju svi zaposleni koji su od usvajanja zakona o radu 2008. godine sudskim putem stekli uslove za isplatu potraživanja. Procjena je da će godišnje oko 1.200 osoba proglašenih tehnološkim viškom koristiti novac Fonda razvoja. Fond će se finansirati iz državnog budžeta od doprinosa na teret poslodavaca u iznosu od 0,20 odsto, od sredstava EU fonda, dotacija, poklona...